Column – De illusie van het nieuwe begin

Het nieuwe jaar staat weer voor de deur, en daarmee ook de goede voornemens. We hebben onszelf de afgelopen weken weer royaal verwend: overvloedige diners, toetjes die we “eigenlijk niet meer hoefden”, en als klap op de vuurpijl een feestelijke jaarwisseling vol drankjes en snacks. Want zoals elk jaar beginnen we straks weer met frisse moed. Dít jaar wordt anders, vertellen we onszelf. Dít jaar wordt hét jaar.

En toch weten we hoe het afloopt. De meeste goede voornemens sneuvelen sneller dan de kerstboom wordt afgetuigd. Niet omdat we zwak zijn, of lui, of dom — maar omdat we simpelweg niet begrijpen hoe ons brein werkt. We denken dat wilskracht en motivatie genoeg zijn om duurzame gedragsverandering te bereiken. En dat gaat… een tijdje goed. Tot de energie opraakt, de discipline vervaagt en we uitgeput terugvallen in oude patronen. Het bekende jojo-effect. En dat knaagt niet alleen aan je gezondheid, maar ook aan je zelfvertrouwen. Soms zelfs zo erg dat je een aversie ontwikkelt tegen alles wat met leefstijl te maken heeft.

Maar dit is geen karakterfout. Dit is biologie.

Ons brein bestaat grofweg uit drie lagen: het reptielenbrein (oerbrein), het zoogdierenbrein en de neocortex. Alle drie hebben ze belangrijke functies, maar als ze niet samenwerken, trekken ze je alle kanten op.

Neem een simpel voorbeeld. Je bent op een feestje en iemand biedt je een stuk taart aan. Je was op dieet, maar je oerbrein wil maar één ding: dat stuk taart. Je zoogdierenbrein strooit er nog wat dopamine en oxytocine overheen — een beloning, een warm gevoel. En dan komt je neocortex erachteraan hobbelen met een rationeel protest: Hé, we waren toch op dieet? Maar die stem is kansloos tegen de andere twee. Voor je het weet verzin je een excuus: Morgen begin ik weer. En zodra je toegeeft, wordt het steeds moeilijker om het patroon te doorbreken.

Ooit was dit mechanisme van levensbelang. Als jager-verzamelaars aten we wanneer we konden, want niemand wist wanneer de volgende maaltijd zou komen. Ons oerbrein denkt nog steeds dat we in dat oerbos rondlopen — totaal onwetend van de overvloed waarin we nu leven. En precies daarom is gedragsverandering zo moeilijk.

Maar niet onmogelijk.

Je moet alleen weten hoe je het brein kunt laten samenwerken in plaats van vechten. Hoe je je oerinstincten te slim af bent. Hoe je patronen doorbreekt zonder jezelf uit te putten op pure wilskracht.

In mijn leefstijlprogramma HowToAgeGracefully leer je precies dat. Het programma bestaat uit vijf modules die elkaar versterken en je stap voor stap begeleiden naar duurzame verandering. Geen quick fixes, geen loze beloftes — maar een systematische aanpak die werkt omdat hij aansluit bij hoe het brein écht functioneert.

Begin volgend jaar hoop ik de modules volledig klaar te hebben en beschikbaar te stellen voor het publiek. Ik ben ongelooflijk enthousiast over de inhoud en kwaliteit. Wil je alvast een voorproefje? Neem dan gerust een kijkje op mijn nieuwe website.