Vitamine B12: waarom deze essentiële voedingsstof zoveel verwarring oproept

Over vitamine B12 bestaat nog altijd veel onduidelijkheid. Wat is het precies? Waar komt het vandaan? En waarom hebben zoveel mensen er een tekort aan? In deze blog neem ik je mee door de feiten, de misverstanden en het belang van voldoende B12 voor je gezondheid.

Wat is vitamine B12 eigenlijk?

Vitamine B12 – ook wel cobalamine – wordt vaak gezien als een vitamine die van nature voorkomt in dierlijke producten. Maar dat klopt niet. B12 is geen vitamine van oorsprong, maar een bacterieel product. Het wordt dus gemaakt door micro-organismen, niet door dieren.

Vroeger kwamen deze bacteriën volop voor in de natuur: in de bodem, in rivieren en in beekjes. Dieren kregen B12 binnen doordat ze deze bacteriën via hun voeding of drinkwater binnenkregen.

Waarom zit B12 dan in vlees en zuivel?

Veel mensen denken dat B12 van nature in dierlijke producten zit. Dat is een misverstand. Dieren maken B12 niet zelf aan. Ze hebben daarvoor de bacterie nodig die het produceert.

Door intensieve landbouw, pesticidengebruik en veranderde leefomstandigheden is deze bacterie in de natuur sterk afgenomen. Daardoor krijgen dieren tegenwoordig onvoldoende van deze bacteriën binnen via hun voeding.

Het gevolg:

• De meeste koeien en andere landbouwdieren worden gesupplementeerd met kobalt, een mineraal dat nodig is voor de bacteriële productie van B12.

• Zonder deze supplementatie zou er nauwelijks B12 in vlees of zuivel zitten.

Met andere woorden: de B12 in dierlijke producten is indirect ook een vorm van supplementatie.

Kun je B12 dan niet gewoon zelf supplementeren?

Zeker wel. En dat is vaak zelfs efficiënter en betrouwbaarder dan het via dierlijke producten binnenkrijgen. B12-supplementen zijn veilig, effectief en goed opneembaar.

Is een B12-tekort alleen een risico voor vegetariërs en veganisten?

Nee. Hoewel vegetariërs en veganisten altijd B12 moeten suppleren (omdat plantaardige voeding geen B12 bevat), komt een tekort ook veel voor bij mensen die wél dierlijke producten eten.

Oorzaken kunnen zijn:

• Verminderde opname in de darmen

• Maagzuurremmers

• Leeftijd

• Auto-immuunziekten (zoals pernicieuze anemie)

• Darmproblemen

• Alcoholgebruik

• Stress en leefstijl

  
  

Een tekort is dus niet exclusief voor mensen die plantaardig eten.

Waarom is B12 zo belangrijk?

Vitamine B12 speelt een cruciale rol in meerdere lichaamsprocessen. Een tekort kan grote gevolgen hebben, vooral op neurologisch en cognitief gebied.

Belangrijke functies van B12

• Ondersteuning van het zenuwstelsel

• Vorming van rode bloedcellen

• Energieproductie in de cellen

• Onderhoud van het DNA

• Ondersteuning van het immuunsysteem

• Gezonde hersenfunctie en concentratie

Symptomen van een tekort

• Vermoeidheid

• Tintelingen of gevoelloosheid

• Concentratieproblemen

• Duizeligheid

• Spierzwakte

• Stemmingsklachten

• Hartkloppingen

  
  

Omdat deze klachten ook bij andere aandoeningen voorkomen, wordt een tekort vaak laat ontdekt.

Mijn advies

Voor iedereen die weinig tot geen dierlijke producten consumeert, is B12-suppletie geen keuze maar een noodzaak. Maar ook voor anderen kan het zinvol zijn om hun B12-status te laten controleren, zeker bij klachten of risicofactoren.